Nabożeństwo Środy Popielcowej
18/02/2026 AD
Wnętrze katedry Patriarchatu Walencji wypełnia zapach wosku i wilgotnego kamienia. Światło jest przygaszone. Który rzuca długie cienie na gotyckie łuki. To wieczór surowości, ale i głębokiego, liturgicznego dostojeństwa.
Ciszę przerywa uderzenie dzwonu – niskie, pojedyncze, głuche. Z tyłu świątyni wyłania się procesja. Na jej czele kroczy turyferarz z dymiącym trybularzem. Za nim podąża krucyfer.
Chór „Attende Domine, et miserere, quia peccavimus tibi” – łaciński śpiew błagalny, którego melodia unosi się pod sklepieniem niczym skarga. Po każdej strofie lud odpowiada polskim, przejmującym: „Posypmy głowy popiołem, uderzmy w piersi z żalem”.
Patriarcha kroczy na końcu, ubrany w ciężką, fioletową kapę a jego pastorał uderza rytmicznie o posadzkę, wyznaczając tempo marszu ku ołtarzowi.
Gdy Patriarcha staje u stopni ołtarza, nie zasiada na tronie, lecz klęka na twardym kamieniu. Po chwili milczenia, które zdaje się trwać wieczność, wstaje i zwraca się do wiernych głosem spokojnym, ale przenikliwym:
Po modlitwie Patriarcha rozpościera ramiona, ogłaszając Absolucję, a następnie przechodzi do Słów Pociechy. Odczytuje je powoli, dając każdemu zdaniu wybrzmieć w ciszy:
Nastąpiła kolekta dnia, wyśpiewana przez Patriarchę
Diakon podchodzi do ambony aby rozpocząć Liturgię Słowa
Patriarcha sam odczytuje opis kobiety cudzołożnej z Ewangelii według Jana
Patriarcha przystąpił do głoszenia kazania.
W czasie obrzędu posypania popiołem chór intonuje pieśni, duchowni namaszczają czoła klęczących wiernych popiołem wypowiadając słowa: „Pamiętaj, człowiecze, że prochem jesteś i w proch się obrócisz” lub „Nawracajcie się i wierzcie Ewangelii”.
Ołtarz zostaje nakryty pojedynczym płótnem. Następuje modlitwa ludu, za pokój, za Kościół, za króla. Patriarcha przygotowuje chleb i wino w milczeniu.
Następuje modlitwa pańska i przekazanie znaku pokoju oraz śpiew. Następnie wszyscy przystępują do v-Sakramentu Stołu
Patriarcha wznosi modlitwę
Patriarcha kładzie ręce nad ludem, błogosławiąc ich znakiem krzyża w ciszy.
18/02/2026 AD
Wnętrze katedry Patriarchatu Walencji wypełnia zapach wosku i wilgotnego kamienia. Światło jest przygaszone. Który rzuca długie cienie na gotyckie łuki. To wieczór surowości, ale i głębokiego, liturgicznego dostojeństwa.
Ciszę przerywa uderzenie dzwonu – niskie, pojedyncze, głuche. Z tyłu świątyni wyłania się procesja. Na jej czele kroczy turyferarz z dymiącym trybularzem. Za nim podąża krucyfer.
Chór „Attende Domine, et miserere, quia peccavimus tibi” – łaciński śpiew błagalny, którego melodia unosi się pod sklepieniem niczym skarga. Po każdej strofie lud odpowiada polskim, przejmującym: „Posypmy głowy popiołem, uderzmy w piersi z żalem”.
Patriarcha kroczy na końcu, ubrany w ciężką, fioletową kapę a jego pastorał uderza rytmicznie o posadzkę, wyznaczając tempo marszu ku ołtarzowi.
Gdy Patriarcha staje u stopni ołtarza, nie zasiada na tronie, lecz klęka na twardym kamieniu. Po chwili milczenia, które zdaje się trwać wieczność, wstaje i zwraca się do wiernych głosem spokojnym, ale przenikliwym:
W imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Pokój wam.
I z duchem Twoim
Umiłowani w Panu, Bóg stworzył nas z prochu ziemi i powołał do życia wiecznego. Jednak my zbłądziliśmy i przez grzech oddaliliśmy się od Jego miłości. W tym świętym dniu, rozpoczynając czas Wielkiego Postu, ukorzmy się przed naszym Stwórcą.
Wszechmogący i najmiłosierniejszy Ojcze, zbłądziliśmy i odeszliśmy od dróg Twoich jak owce zagubione. Zbyt mocno kierowaliśmy się zamysłami i pragnieniami własnych serc. Wykroczyliśmy przeciwko Twoim świętym prawom. Zostawiliśmy to, co powinniśmy byli czynić, a czyniliśmy to, czego czynić nie należało. I nie ma w nas zdrowia. Ale Ty, o Panie, zmiłuj się nad nami. Odpuść nam winy nasze, tym, którzy je wyznają; przywróć nam łaskę, zgodnie z Twoimi obietnicami danymi ludzkości w Chrystusie Jezusie, Panu naszym. Amen.
Po modlitwie Patriarcha rozpościera ramiona, ogłaszając Absolucję, a następnie przechodzi do Słów Pociechy. Odczytuje je powoli, dając każdemu zdaniu wybrzmieć w ciszy:
Usłyszcie, jaką pociechę daje nasz Zbawiciel tym, którzy szczerze się ku Niemu zwracają:
Przyjdźcie do Mnie wszyscy, którzy utrudzeni i obciążeni jesteście, a Ja wam dam ukojenie. (Mt 11,28)
Tak Bóg umiłował świat, że Syna swego Jednorodzonego dał, aby każdy, kto w Niego wierzy, nie zginął, ale miał życie wieczne. (Jana 3,16)
Nastąpiła kolekta dnia, wyśpiewana przez Patriarchę
Wszechmogący i wieczny Boże, Ty nie nienawidzisz niczego, co stworzyłeś, i odpuszczasz grzechy wszystkim, którzy pokutują; stwórz w nas serca nowe i skruszone, abyśmy godnie opłakując nasze winy i uznając naszą nędzę, dostąpili od Ciebie, Boga wszelkiego miłosierdzia, pełnego przebaczenia i odpuszczenia. Przez Jezusa Chrystusa, Pana naszego. Amen.
Diakon podchodzi do ambony aby rozpocząć Liturgię Słowa
Lekcja z Księgi Joela
Słowo Pana skierowane do Joela, syna Petuela. Słuchajcie tego, starcy, nadstawcie ucha, wszyscy mieszkańcy ziemi! Czy działo się tak za dni waszych albo za dni waszych ojców? Winorośl uschła, zwiędło drzewo figowe, drzewo granatu, palma i jabłoń, wszystkie drzewa polne pousychały.
Ludzie przestali się radować. Przepaszcie się i płaczcie, kapłani! Podnieście lament, słudzy ołtarza! Przyjdźcie i nocujcie w worach pokutnych,
słudzy mojego Boga, bo nie ma w domu waszego Boga ofiary pokarmowej ani ofiary płynnej. Ogłoście święty post, zwołajcie uroczyste zgromadzenie, zbierzcie starszyznę i wszystkich mieszkańców kraju w domu Pana, waszego Boga, i wołajcie do Pana. Biada! Co za dzień! Bliski jest Dzień Pana, nadchodzi jak spustoszenie od Wszechmogącego! Czy na naszych oczach nie znikła żywność, a z domu naszego Boga radość i wesele?Zgniły ziarna pod skibami, stodoły są puste, zburzono spichlerze, bo uschło zboże. Oto Słowo Boże
Lekcja z 2. Listu do Koryntian
Dajcie się pojednać z Bogiem! On to dla nas Tego, który nie znał grzechu, uczynił grzechem, abyśmy w Nim stali się sprawiedliwością Bożą. ako współpracownicy Boga prosimy więc was, abyście nie przyjmowali na próżno łaski Bożej. Mówi bowiem Pismo: W czasie pomyślnym wysłuchałem ciebie i w dniu zbawienia przyszedłem ci z pomocą . Oto teraz czas bardzo pomyślny, oto teraz dzień zbawienia. Nie dajemy nikomu żadnego powodu do zgorszenia, aby służba nie została zhańbiona, ale we wszystkim okazujemy się sługami Boga: we wszelkiej cierpliwości, w uciskach, w przeciwnościach, w utrapieniach, w chłostach, w więzieniach, podczas rozruchów, w trudach, w nocnych czuwaniach, w głodzie, w czystości, w wiedzy, w wielkoduszności i w dobroci, w Duchu Świętym, w szczerej miłości, w głoszeniu prawdy i w mocy Bożej; przez oręż sprawiedliwości, ten z prawej i lewej strony, przez chwałę i pohańbienie, przez złą i dobrą sławę; jakby oszuści, a przecież prawdomówni, jakby nieznani, a przecież dobrze znani, jakby umierający, a oto żyjemy, jakby karceni, lecz nie uśmiercani, jakby smutni, lecz zawsze radośni, jakby ubodzy, a jednak ubogacający wielu, jakby ci, którzy nic nie mają, a posiadają wszystko. Usta nasze otworzyły się dla was, Koryntianie, rozszerzyło się nasze serce. Nie brak wam miejsca w nas, lecz w waszych sercach jest ciasno. Odpłacając się jednak tą samą monetą, jak do dzieci mówię, otwórzcie się i wy. Oto Słowo Boże
Patriarcha sam odczytuje opis kobiety cudzołożnej z Ewangelii według Jana
Jezus zaś udał się na Górę Oliwną. O świcie znów przybył do świątyni, a cały lud przyszedł do Niego. On usiadł i uczył ich. Wtedy nauczyciele Prawa i faryzeusze przyprowadzili do Niego kobietę przyłapaną na cudzołóstwie, postawili ją na środku i powiedzieli do Niego: Nauczycielu, tę kobietę dopiero co przyłapano na cudzołóstwie. W Prawie Mojżesz nakazał nam takie kamienować. Ty natomiast, co powiesz na to? A mówili to, wystawiając Go na próbę, aby mieć o co Go oskarżyć. Jezus jednak schylił się i pisał palcem po ziemi. Kiedy nadal Go pytali, podniósł się i powiedział: Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci w nią kamieniem. I znowu się schylił, i pisał po ziemi. Gdy to usłyszeli, odchodzili jeden po drugim, zaczynając od starszych. Pozostał tylko On i kobieta stojąca na środku. Wtedy Jezus się podniósł i powiedział do niej: Kobieto, gdzie oni są? Nikt cię nie potępił? Ona odpowiedziała: Nikt, Panie. Wówczas Jezus oznajmił: Ja również ciebie nie potępiam. Idź, i od tej chwili nie grzesz więcej. Oto słowo Pańskie.
Patriarcha przystąpił do głoszenia kazania.
Patriarcha następnie podchodzi do ołtarza i naczynia z popiołem w srebrnej misie spoczywa popiół z palm poświęconych w ubiegłym roku.Umiłowani w Chrystusie Panu,
Prorok Joel woła dziś do nas słowami, które tną ciszę naszych przyzwyczajeń: „Rozdzierajcie wasze serca, a nie szaty!”. Rozpoczynamy te czterdzieści dni nie po to, by uprawiać religijny teatr, by licytować się na wielkość naszych wyrzeczeń czy surowość min. Wielki Post nie jest konkursem wytrzymałości. To powrót. To, jak mówi Biblia „nawrócenie do Pana całym sercem”.
Popiół, który za chwilę przyjmiecie na czoła, nie jest brudem. To pył z naszych spalonych iluzji o własnej samowystarczalności. To przypomnienie, że przed Bogiem nie musimy niczego udawać.
Ewangelia, którą przed chwilą usłyszeliśmy, stawia nas w samym środku dramatu. Widzimy kobietę pochwyconą na grzechu i tłum z kamieniami w dłoniach. Jakże łatwo jest trzymać w dłoni kamień – twardy, zimny, gotowy do wymierzenia sprawiedliwości komuś innemu.
Chrystus jednak nie patrzy na paragrafy, ale pisze palcem po piasku – po tym samym prochu, z którego powstaliśmy. Jego słowa: „Kto z was jest bez grzechu, niech pierwszy rzuci kamień”, rozbrajają naszą nienawiść. W Patriarchacie Walencji wierzymy głęboko, że Wielki Post to czas, w którym nasze „kamienie oskarżeń” muszą zostać skruszone na proch.
Popiół na waszym czole to kamień, który został rozbity przez Boże miłosierdzie. Nie rzucamy nim w brata – nosimy go jako znak własnej pokory.
Pojednanie, o którym pisze św. Paweł – „Oto teraz czas pomyślny” – nie dotyczy tylko naszych prywatnych sumień. Dotyczy ono całej rodziny chrześcijańskiej, często podzielonej. W tym duchu, z wielką radością i nadzieją, pragnę wychwalić inicjatywę Wspólnoty Kościołów powołaną podczas wizyty Jego Świętobliwości Bazylego. Proszę was o modlitwę w intencji tego spotkania, aby Duch Święty tchnął w nasze Kościoły nową odwagę do bycia jedno.
„Oto teraz dzień zbawienia”. Nie jutro, nie za rok, ale dziś.
Za chwilę podejdziecie, by przyjąć proch. Niech on was nie przytłacza, ale przypomina, że nawet z prochu Bóg potrafi wyprowadzić życie. Idźcie w ten post nie z lękiem, ale z nadzieją kobiety z dzisiejszej Ewangelii, która usłyszała: „I ja ciebie nie potępiam. Idź i odtąd już nie grzesz”.
To jest wasz czas. Czas powrotu do Domu, gdzie czeka Ojciec, który nie liczy błędów, lecz wypatruje dzieci.
Amen..
Wszechmogący Boże, Ty stworzyłeś nas z prochu ziemi. Pobłogosław ten popiół, który ma być znakiem naszej śmiertelności i pokuty. Spraw, abyśmy pamiętając, że prochem jesteśmy i w proch się obrócimy, dostąpili łaski zmartwychwstania. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.
W czasie obrzędu posypania popiołem chór intonuje pieśni, duchowni namaszczają czoła klęczących wiernych popiołem wypowiadając słowa: „Pamiętaj, człowiecze, że prochem jesteś i w proch się obrócisz” lub „Nawracajcie się i wierzcie Ewangelii”.
Ołtarz zostaje nakryty pojedynczym płótnem. Następuje modlitwa ludu, za pokój, za Kościół, za króla. Patriarcha przygotowuje chleb i wino w milczeniu.
Wszechmogący Boże, Ojcze niebieski, Ty w swoim nieskończonym miłosierdziu wydałeś jedynego Syna swego, Jezusa Chrystusa, aby poniósł śmierć na krzyżu dla naszego odkupienia. On tam, przez złożenie samego siebie, dokonał pełnej, doskonałej i wystarczającej ofiary oraz zadośćuczynienia za grzechy całego świata. On także ustanowił, i w swojej świętej Ewangelii nakazał nam kontynuować, nieustanną pamiątkę swojej drogocennej śmierci, aż do Jego powtórnego przyjścia. Usłysz nas, miłosierny Ojcze, pokornie Cię błagamy; i spraw, abyśmy przyjmując te Twoje stworzenia: chleb i wino, zgodnie ze świętym ustanowieniem Twojego Syna, a naszego Zbawiciela Jezusa Chrystusa, na pamiątkę Jego śmierci i męki, stali się uczestnikami Jego najświętszego Ciała i Krwi.
On to bowiem, tej nocy, której został wydany, wziął chleb(...)
Podobnie po wieczerzy wziął kielich (...)
Przeto, o Panie i Ojcze niebieski, my, Twoi pokorni słudzy, sprawując pamiątkę świętej męki i drogocennej śmierci Twojego Syna, Jego potężnego zmartwychwstania i chwalebnego wniebowstąpienia, składamy Tobie, zgodnie z Jego nakazem, te święte dary.
Wspominamy Jego ofiarę na Krzyżu – jedyną i ostateczną – przez którą pojednałeś świat ze sobą. Ofiarujemy Ci także samych siebie, nasze dusze i ciała, jako ofiarę rozumną, świętą i żywą.
Przez Niego, z Nim i w Nim, Tobie, Boże Ojcze wszechmogący, w jedności Ducha Świętego, wszelka cześć i chwała, przez wszystkie wieki wieków.
Następuje modlitwa pańska i przekazanie znaku pokoju oraz śpiew. Następnie wszyscy przystępują do v-Sakramentu Stołu
Patriarcha wznosi modlitwę
Wszechmogący Boże, dziękujemy Ci, że nas, którzy sprawowaliśmy te święte tajemnice, nakarmiłeś duchowym pokarmem najdroższego Ciała i Krwi Twojego Syna. Prosimy Cię, umocnij nas swoją łaską, abyśmy trwali w świętej wspólnocie i czynili dobre dzieła, które przygotowałeś dla nas. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen.
Patriarcha kładzie ręce nad ludem, błogosławiąc ich znakiem krzyża w ciszy.
Wszechmogący Boże, dziękujemy Ci, że nas, którzy sprawowaliśmy te święte tajemnice, nakarmiłeś duchowym pokarmem najdroższego Ciała i Krwi Twojego Syna. Prosimy Cię, umocnij nas swoją łaską, abyśmy trwali w świętej wspólnocie i czynili dobre dzieła, które przygotowałeś dla nas. Przez Chrystusa, Pana naszego. Amen. Pokój Boży, który przewyższa wszelki umysł, niech strzeże serc waszych i myśli waszych w poznaniu i miłości Boga oraz Syna Jego, Jezusa Chrystusa. A błogosławieństwo Boga Wszechmogącego, Ojca, Syna i Ducha Świętego, niech zstąpi na was i pozostanie z wami na zawsze. Amen. Idźcie w pokoju Chrystusa. Post się rozpoczął.
Bogu niech będą dzięki !
